Οι παραθυρεοειδείς αδένες βρίσκονται σε στενή ανατομική σχέση με τον θυρεοειδή αδένα, γειτνιάζοντας συχνότερα με την οπίσθια επιφάνειά του. Εκκρίνουν την παραθορμόνη (PTH), μια ορμόνη που συμμετέχει στο μεταβολισμό του ασβεστίου μαζί με την καλσιτονίνη και τη βιταμίνη D.
Υπερπαραθυρεοειδισμός
Είναι η πάθηση κατά την οποία παράγεται παραθορμόνη σε ποσότητα μεγαλύτερη από το φυσιολογικό, με αποτέλεσμα αύξηση ασβεστίου και μείωση φωσφόρου στο αίμα.
Υπάρχουν τρεις τύποι:
- Πρωτοπαθής: Οφείλεται συνήθως σε καλοήθες αδένωμα ή υπερπλασία των αδένων. Σπάνια οφείλεται σε καρκίνο (<1% των ασθενών).
- Δευτεροπαθής: Αυξημένη παραθορμόνη λόγω νεφρικής ανεπάρκειας ή έλλειψης ασβεστίου και βιταμίνης D3.
- Τριτοπαθής: Σπάνιος. Εμφανίζεται σε ασθενείς με δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό που αναπτύσσουν αυτόνομους υπερπλαστικούς αδένες.
Συμπτώματα
Οι περισσότεροι ασθενείς δεν παρουσιάζουν εμφανή συμπτώματα. Κάποιοι παραπονούνται για αδυναμία, κόπωση και ακαθόριστο πόνο. Με τον χρόνο μπορεί να αναπτυχθούν:
- Οστεοπόρωση και κατάγματα οστών
- Νεφρολιθίαση (πέτρες στα νεφρά)
- Κοιλιακό άλγος, ναυτία, εμετοί
- Αρρυθμίες και αρτηριακή υπέρταση
- Ψυχολογικές διαταραχές: κατάθλιψη, σύγχυση, διαταραχές μνήμης
- Πεπτικό έλκος
Διάγνωση
Ο διαγνωστικός έλεγχος περιλαμβάνει:
- Αιματολογικό έλεγχο για ασβέστιο και παραθορμόνη
- Μέτρηση οστικής πυκνότητας
- Υπερηχογράφημα τραχήλου (θυρεοειδούς-παραθυρεοειδών αδένων)
- Σπινθηρογράφημα με sestamibi για εντοπισμό του υπερλειτουργούντα αδένα
Θεραπεία
Η θεραπεία είναι χειρουργική και αποσκοπεί στον εντοπισμό και αφαίρεση του πάσχοντος ή των πασχόντων παραθυρεοειδών αδένων.